In juni 2010 onderzochten medewerkers van Archeologie Delft de muurresten van een bruggehoofd op de hoek van de Phoenixstraat en Binnenwatersloot. De resten kwamen aan het licht bij werkzaamheden aan de Spoorzone. Het blijkt te gaan om een deel van de 19e-eeuwse St. Michielsbrug.
Stadspoort
Tot het midden van de 19e eeuw ligt aan het einde van de Binnenwatersloot de Waterslootse Poort (de zwaarste stadspoort van Delft). De poort maakt onderdeel uit van de stadsverdediging. In de 19e eeuw heeft deze poort zijn verdedigende functie echter verloren en vormt het een obstakel voor de toenemende bevolking. Op de eerste kadastrale kaart van Nederland uit 1832 is te zien dat de toegang tot de stad nog via deze poort loopt.
St. Michielsbrug
Een kaart uit 1847 toont dat er een nieuwe brug is aangelegd ten noorden van de oude stadspoort en dat de toegang niet meer via de Waterslootse Poort loopt. Op 26 juni 1846 wordt de gemeenteraad medegedeeld dat deze nieuwe brug ten behoeve van het spoorwegplan is voltooid en de stadspoort daarom voor doorgang wordt afgesloten. De Waterslootse Poort is in 1847 verkocht voor de prijs van ƒ 3.000,- en vervolgens gesloopt. De nieuwe brug verbindt de Phoenixstraat met het Bolwerk en krijgt de naam St. Michielsbrug. Deze naam is ontleend aan de voormalige St. Michielstoren die zich ter hoogte van de Kloksteeg bevind.
In 1930 is de St. Michielsbrug verbreed, omdat deze niet meer toereikend is voor het toenemende verkeer. Voor de oude brug komt een nieuwe vaste brug van gewapend beton in de plaats. Bij de aanleg van het spoorviaduct in de jaren ’60 wordt de stadsgracht gedempt zodat het spoor tijdelijk kan worden verlegd. De Michielsbrug raakt overbodig en wordt gesloopt.
Resten in de bodem
Het muurwerk dat in de bodem is aangetroffen bestaat uit twee fases. De oudste muur, uit fase 1, eindigt bij een rij zware palen. Vijf meter naar het westen ligt een volgende rij houten palen. Over de constructie van de eerste Michielsbrug was nog niets bekend maar op basis van deze informatie lijkt het te gaan om een brug die op houten palen is gebouwd, waarbij alleen het bruggenhoofd in steen is aangelegd.
In de tweede fase is het bruggenhoofd verder naar het westen uitgebreid en steekt dus verder in de stadsgracht. De bouwnaad tussen beide fases is opgevuld met losse bakstenen. Om scheuringen te voorkomen is de buitenzijde verstevigd met een zware metalen balk. De hoeken zijn verstevigd met blokken van natuursteen. Onlangs kwamen ook nog resten van de derde en laatste fase van de brug tevoorschijn.
De aangetroffen sporen zijn na documentatie verwijderd omdat ze binnen het tracé van de tunnelbak liggen. In de diepere ondergrond zijn waarschijnlijk de resten van de middeleeuwse stadspoort nog aanwezig.
Historische afbeeldingen
Hieronder vindt u een overzicht van historische foto’s en tekeningen van de omgeving van de St. Michielsbrug.
